Uit twee recente studies is gebleken dat mutaties in het FUS gen de oorzaak kunnen zijn van familiaire ALS. Deze resultaten zijn gepubliceerd in het medisch wetenschappelijk tijdschrift Science van 27 februari.

Bij de meeste patiënten is ALS niet erfelijk. Dit betekent dat hun kinderen geen verhoogd risico hebben op het krijgen van de ziekte. Tien procent van de patiënten heeft echter wel een erfelijke vorm, ook wel familiaire ALS genoemd. In bijna alle gevallen is dan al bekend dat de ziekte in de familie voorkomt. Familiaire ALS wordt veroorzaakt door een mutatie in een gen. Tot nu toe zijn 3 genen bekend die familiaire ALS kunnen veroorzaken. In verreweg de meeste families is echter nog onbekend welk gen betrokken is bij het ontstaan van de ziekte.

Twee onderzoeksgroepen hebben onafhankelijk van elkaar aangetoond dat mutaties in het FUS gen familiaire ALS kunnen veroorzaken.

• De eerste onderzoeksgroep vond in 17 families 13 verschillende mutaties in het FUS gen. Bij 1446 gezonde mensen en 293 mensen met een niet-familiaire ALS werden geen mutaties in het FUS gen gevonden.
• De andere onderzoeksgroep ontdekte 3 verschillende mutaties in het gen bij 8 families. Ook zij konden bij 400 gezonde mensen geen mutatie aantonen.

Dat de mutatie alleen gevonden werd bij mensen met familiaire ALS en niet bij gezonde mensen, betekent dat deze mutaties de oorzaak zijn van het ontstaan van ALS in deze families.

Het FUS gen is betrokken bij de reparatie van het DNA en de regulatie van transcriptie, RNA splitsing en het transport binnen de cel. De afwijkingen die in cellen met mutaties in het FUS gen worden gevonden, lijken op de afwijkingen die worden gevonden bij mutaties in een ander gen dat betrokken is bij familiaire ALS, namelijk TDP-43. Ook de functies van deze twee genen lijken op elkaar. Dit wijst op een zelfde ziektemechanisme bij de twee genen, wat nieuwe aanknopingspunten kan bieden voor de behandeling van ALS.

Mark Huisman