Het is eerder aangetoond dat hyperlipidemie en obesitas verband lijken te hebben met een milder beloop van ALS. Daarnaast zijn hyperlipidemie en obesitas beide geassociëerd met diabetes type 2. In dit onderzoek is door middel van retrospectieve dossieranalyse onderzocht of bestaande diabetes positieve effecten heeft op de lichamelijke en cognitieve functies bij ALS.

Van de totale onderzoeksgroep van 2371 mensen met ALS van 45 jaar of ouder hadden 175 mensen ook diabetes type 2 (ALS-DM).  Bij de groep ALS-DM was de aanvangsleeftijd waarop ALS  begon vier jaar later dan bij mannen, niet-blanken en mensen met de spinale vorm van ALS zonder diabetes. Er was geen verschil in mate van progressie en overlevingsduur.

Bij 429 mensen met ALS  en 24 met ALS-DM waren neuropsychologische tests uitgevoerd. Daaruit bleek dat de groep ALS-DM meestal gelijk, maar op enkele onderdelen slechter scoorden dan de groep ALS. Het is onduidelijk waarom diabetes geen beschermende werking lijkt te hebben op de cognitieve symptomen van ALS. Mogelijk is er sprake van minder cognitieve reserve door diabetes voor de aanvang van ALS, die hen gevoeliger maakt voor de cognitieve veranderingen die bij ALS kunnen voorkomen. 

De aanvang van ALS op latere leeftijd bij de ALS-DM groep zonder snellere progressie en zonder kortere overlevingsduur is opmerkelijk. In het algemeen wordt een aanvang van ALS op latere leeftijd gerelateerd aan een kortere overlevingsduur. Dit onderzoek versterkt de hypothese dat de pathofysiologie van ALS veranderingen in het celmetabolisme omvat die kan worden veroorzaakt door dyslipidemie (verhoogde hoeveelheid vetachtige stoffen in het bloed) , gewicht en/of diabetes. Door diabetes zou ALS een minder slecht beloop kunnen hebben door de aanwezigheid  van dyslipidemie als beschermende factor en de afwezigheid van risicofactoren zoals slank postuur en actieve leefstijl.

Nader onderzoek naar de invloed van metabole  verstoringen op het beloop van ALS en mogelijkheden om deze positief te beïnvloeden zijn nodig.

Jawaid A, Salamone AR, Strutt Am, et al. ALS disease onset may occur later in patients with pre-morbid diabetes mellitus. Eur J Neurol 2010 jan 13 (epub ahead of print).

Coby Wijnen, diëtist
8-3-2010