Angst voor stikken

Laatst bijgewerkt op 21 maart 2018

Veel patiënten met ALS en PSMA zijn bang dat ze gaan stikken. Uit onderzoek is echter bekend dat dit zelden voorkomt.

Stikken is een acute afsluiting van de luchtpijp. Dit kan bijvoorbeeld ontstaan doordat er een brok voeding ‘in het verkeerde keelgat schiet’. Hierdoor ontstaat een zuurstoftekort en een benauwd gevoel. Als de obstructie in de luchtweg niet tijdig genoeg opgeheven wordt, kan een patiënt overlijden. Wanneer een patiënt slikproblemen heeft, is er risico op verslikken. Omdat echter ook het kauwen vaak moeilijk gaat, is de voeding al aangepast waardoor het risico op verslikken in een brok voeding erg klein is. Het ALS-behandelteam kan gerichte adviezen geven over veilig slikken en wat te doen bij verslikken.

Patiënten met ALS en PSMA kunnen veel hinder hebben van (taai) slijm achter in de keel of in de luchtpijp. Hierdoor kan benauwdheid ontstaan en angst voor stikken. Doordat de hoestkracht vaak ook minder is, lukt het niet het slijm goed op te hoesten en weg te slikken. Stikken als gevolg van slijm gebeurt echter heel zelden. De behandeling bestaat uit adviezen van de fysiotherapeut over het hoesten, het slijm dunner maken met medicijnen zodat het makkelijker opgehoest kan worden en/of de hoeveelheid slijm minderen met medicijnen. In het artikel ‘Droge mond en taai slijm‘ op deze website worden meer oplossingen voor problemen met taai slijm aangedragen.

Overlijden

Bij ALS en PSMA is er sprake van toenemende zwakte van de ademhalingsspieren. Dit heeft tot gevolg dat de ademhaling, de ventilatie van de longen, steeds minder goed gaat. Dit kan leiden tot ademhalingsklachten, maar er zijn ook veel patiënten die geen klachten ervaren. De revalidatiearts of huisarts kan de kortademigheidsklachten behandelen. Uiteindelijk treedt er een toenemende bewustzijnsdaling op. Vaak overlijden patiënten ’s nachts in hun slaap, soms overdag bij een middagdutje. Een enkele keer is er sprake van een overlijden ten gevolge van longontsteking of onbekende oorzaak. Uit een onderzoek van ALS Centrum Nederland blijkt dat ruim 90 procent van de ALS-patiënten rustig overlijdt.

Meer informatie over het overlijden.

Suzanne Ophorst
  • verpleegkundig specialist in opleiding, UMC Utrecht

Als verpleegkundig specialist in opleiding coördineer ik de diagnostiek van de patiënten die worden gezien op de poli neuromusculaire ziekten. Ik heb een begeleidende rol voor de patiënten. Daarnaast vervul ik een consultatiefunctie voor patiënten en hulpverleners en houd ik mij bezig met deskundigheidsbevordering.

Heeft u feedback op dit artikel? Laat het ons weten.