Respiratoire functietesten voor ALS behandelteams

Laatst bijgewerkt op 6 juni 2019

Het ALS Centrum UMC Utrecht en Basalt Revalidatie organiseren binnenkort een trainingsdag respiratoire functietesten voor fysiotherapeuten, revalidatieartsen en andere geïnteresseerde behandelaars van de ALS behandelteams. 

Doel van de scholing

  • Deelnemer weet welke behandelmogelijkheden er zijn bij restrictieve longproblematiek.
  • Deelnemer weet hoe hij de verschillende respiratoire functietesten testen uitvoert, waaronder VC (zit en lig), PCF, MIP, MEP en SNIP.
  • Deelnemer is in staat om op basis van anamnese, lichamelijk onderzoek en respiratoire functietesten verantwoorde keuzes te maken aangaande het behandelbeleid bij restrictieve longproblematiek.

Vragen die aan bod komen in deze scholing

  • Welke kennis is er over verandering in het functioneren van de longen bij ALS? Wat verandert er in de ademhalingsfunctie bij ALS?
  • Hoe interpreteer ik het geheel van anamnestische gegevens, lichamelijk onderzoek en respiratoire functietesten? Welke waarde heeft respiratoire functietesten in dit geheel?
  • Hoe voer ik de respiratoire functietesten-testen uit?
  • Welke behandelmogelijkheden zijn er bij restrictieve longproblemen?
  • Hoe weet ik wat ik als fysiotherapeut kan doen in welke situatie? Hoe maak ik een verantwoorde keuze en wanneer heb ik hulp van specialisten nodig?

Accreditatie

De cursusdag respiratoire functietesten is geaccrediteerd door de VRA voor revalidatieartsen met 6 punten en door de KNGF voor fysiotherapeuten met 6 punten. Na het volgen van de cursus worden deze punten binnen een aantal maanden automatisch voor de deelnemers bijgeschreven.

De cursusdag respiratoire functietesten wordt gesponsord door Stichting ALS Nederland via het project ALS Kennisplatform.

Trainers

Michiel Biever, fysiotherapeut Basalt Revalidatie
Trees Spendel, fysiotherapeut Basalt Revalidatie
Drs. Jaap Bakers, fysiotherapeut en bewegingswetenschapper, UMC Utrecht

Voorbereiding

Bekijk aub als voorbereiding de filmpjes over FVC en SNIP op deze website.

Datum en locatie

De cursusdag zal voor de vierde keer worden aangeboden in het UMC Utrecht. Houd voor de datum onze agenda in de gaten.

Normwaardes

Recente FVC meetapparatuur geeft zelf het percentage van de voorspelde waarde op basis van de normwaarde weer. Je hoeft dan dus niet zelf in tabellen met normwaarden te kijken. Er zijn verschillende normwaardes voor de FVC. Hierdoor kan de voorspelde longfunctie verschillen. Noteer naast het percentage (van de voorspelde waarde op basis van de normwaarde) daarom ook altijd het absolute aantal liters. Als een patiënt dan naar een andere behandelaar gaat kan inzicht worden verkregen in de absolute verandering in (F)VC, onafhankelijk van de normwaarde die wordt gebruikt.

FVC bij mannen.afdr_normwaardes

FVC bij vrouwen afdr_normwaardes

Normwaarden.MIP.MEP.SNIP

Spirometers

Op de cursusdag kunt uw vragen stellen over verschillende spirometers die op de markt zijn.

Merk Metingen Voordelen Nadelen
Care FusionMicroLab 3500 spirometer
http://www.pt-medical.nl/microlab_3500_spirometer.html
FVC, FEV.75, FEV1, PEF, FEV.75/VC, etc.
SVC
– Meet met zowel kapje als mondstuk
– Resultaten + grafiek, dus hoe de patiënt in en uitademt zijn zichtbaar op het scherm
– Resultaten kunnen direct geprint worden
– Het mondstuk van het apparaat heeft een niet al te grote diameter waardoor het lastig is om bulbair aangedane patiënten de lippen erom heen te laten sluiten
– Relatief groot apparaat
– Blaaspijpje moet wekelijks schoon gemaakt
Easy One
http://www.nddmed.com/index/easyone-plus
Zowel SVC als FVC FEV1, FVC, FEV1/FVC, FEV6, FEV1/FEV6, etc., MVV, pre-post % variation, QC rating – Klein en makkelijk mee te nemen
– Mondstuk loopt iets ovaal waardoor bulbair aangedane patiënten langer gemeten kunnen worden
– Kan geen kapje op aangesloten worden.
– Waardes zijn niet direct zichtbaar in het scherm na de meting in %. Wel in liters
– Resultaten via een aparte printer geprint
6800 Pneumotach
https://vitalograph.co.uk/education/fleisch
FVC  en SVC, ligt ook aan de software. – Kan een kapje op als patiënten door bulbaire problemen niet meer in mondstuk kunnen blazen
– Op de laptop zijn goed de curves te zien
– Moet voor elke meting gekalibreerd
– Patiënt moet hele stabiele in en uitademing hebben
– Zit vast aan een laptop
– Voor de meting moeten handelingen uitgevoerd worden (kalibreren, luchtvochtigheid en luchtdruk invullen)
Micro I handheld spirometer
http://www.pt-medical.nl/micro_i_spirometer.html
FVC, SVC, FEV1, FEV6, FVC, FEV1/FEV6, etc. – Klein en handzaam, geen elektriciteit nodig – Zelf het percentage berekenen op basis van lengte, leeftijd en geslacht. De rekentabel gaat tot 75 jaar
SNIP
http://www.pt-medical.nl/microrpm.html
SNIP (Sniff Nasal Inspiratory Pressure) – Nodig voor het afnemen van de SNIP

 

Drs. Jaap Bakers
  • fysiotherapeut- onderzoeker, UMC Utrecht

Ik ben fysiotherapeut bij het ALS behandelteam UMC Utrecht. Als onderzoeker werk ik aan de revisie van de fysiotherapie richtlijn ALS. Binnen het Europese TRICALS netwerk geef ik scholing over spierkracht testen bij ALS-patiënten.

Heeft u feedback op dit artikel? Laat het ons weten.