De NMZ weefselbank

Laatst bijgewerkt op 1 oktober 2020

Voor het wetenschappelijk onderzoek naar de oorzaak en behandeling van ALS, PSMA en PLS is het belangrijk om weefsel van onder andere hersenen en spieren te bestuderen.

Wat is de NMZ weefselbank
Deze NMZ weefselbank ofwel neuromusculaire weefselbank is bedoeld voor opslag van weefsel wat gebruikt kan worden voor onderzoek naar spierzenuwziekten. Dit betreft onder andere onderzoek naar de oorzaak en behandeling van ALS, PSMA en PLS.

In deze weefselbank worden hersenen en stukjes weefsel uit ruggenmerg, spier, zenuw en huid bewaard. Voor de meeste van deze weefsels geldt dat deze pas na overlijden afgenomen kunnen worden omdat afname tijdens het leven schade geeft.

Onderzoekers die zich hebben gespecialiseerd in neuromusculaire aandoeningen zoals ALS, PSMA en PLS kunnen dit weefsel voor wetenschappelijk onderzoek gebruiken.

Obductie
Het uitnemen van lichaamsweefsel na overlijden heet obductie. Deze obductie wordt gedaan door een patholoog-anatoom, een daarvoor gespecialiseerde arts. Voor het uitnemen van het weefsel maakt de patholoog-anatoom een snede over de rug en over de schedel. Na het nemen van de stukjes weefsels en de hersenen worden de rug en de schedel weer gesloten. Bij beperkte haargroei is het mogelijk dat de snede op de schedel zichtbaar blijft.

Omdat spierziekten te maken kunnen hebben met erfelijke genetische factoren wordt ook DNA-materiaal (erfelijk materiaal) onderzocht. Hiervoor wordt het huidweefsel gebruikt.

Er wordt alleen weefsel uitgenomen voor wetenschappelijk onderzoek. Dat betekent dat de patholoog-anatoom het lichaam niet onderzoekt op de oorzaak van het overlijden.

Vervoer en kosten
De begrafenisondernemer vervoert het lichaam naar het ziekenhuis waar de obductie plaatsvindt en zorgt ook voor het vervoer na de obductie. De obductie duurt ongeveer twee uur en gebeurt meestal op werkdagen. Het lichaam gaat na de obductie terug naar de nabestaanden om begraven of gecremeerd te worden. Meestal kan het terugbrengen binnen acht uur na de obductie. Dit gaat in overleg met de begrafenisondernemer. De kosten voor het vervoer en voor de obductie worden vergoed door het ziekenhuis.

Weefseldonatie na euthanasie
Als iemand besloten heeft tot euthanasie en weefseldonatie dan is het van belang dat de zogenaamde vrijgave van het lichaam tijdig geregeld wordt. De arts die de euthanasie gaat uitvoeren kan de plaatselijke officier van justitie verzoeken om zo spoedig mogelijk na het overlijden een verklaring van vrijgave van het lichaam te tekenen. Deze verklaring moet worden meegegeven aan de begrafenisondernemer die het lichaam vervoert naar het ziekenhuis waar de obductie plaatsvindt. De euthanasie kan in principe thuis plaatsvinden.

Aanmelden voor de NMZ weefselbank
Het aanmelden voor de NMZ weefselbank kan alleen als u in Nederland woont en in het UMC Utrecht bij de afdeling neurologie als patiënt bekend bent, ook als u daar (bijv. al enige jaren geleden) alleen voor een second opinion bent geweest.

Momenteel is aanmelding voor de neuromusculaire weefselbank helaas niet mogelijk vanwege COVID-19. Bij vragen kunt u contact opnemen met info@alscentrum.nlLichaam ter beschikking stellen aan de wetenschap en de NMZ weefselbank
Bij het ‘ter beschikking stellen van het lichaam aan de wetenschap’ wordt het lichaam gebruikt voor algemeen onderzoek en/of onderwijs aan geneeskundestudenten, dus niet specifiek voor onderzoek naar ALS, PSMA en PLS. Bij een ‘ter beschikkingstelling’ is het lichaam, nadat het naar het ziekenhuis is gebracht, eigendom van de afdeling Anatomie. Het lichaam kan niet begraven of gecremeerd worden.

Omdat veel mensen hun lichaam ter beschikking willen stellen is het aanbod groter dan de vraag en de capaciteit van de afdeling Anatomie. Er is daardoor vaak geen mogelijkheid tot aanmelden.
Momenteel is er in het UMC Utrecht mede vanwege COVID-19 geen mogelijkheid om het lichaam ter beschikking te stellen aan de wetenschap.

Bij mensen die zich aanmelden bij de NMZ weefselbank en tevens hun lichaam ter beschikking willen stellen bespreekt het ALS-Centrum met de afdeling Anatomie in het UMCUtrecht of dit mogelijk is. Bij vragen hierover kunt u contact opnemen met info@alscentrum.nl

Nienke de Goeijen
  • ,

Heeft u feedback op dit artikel? Laat het ons weten.