FTD

Laatst bijgewerkt op 20 maart 2018

Frontotemporale dementie (FTD) is een vorm van dementie waarbij persoonlijkheids- en gedragsverandering op de  voorgrond staan. Deze ziekte wordt ook wel ziekte van Pick genoemd. FTD komt voor bij ongeveer 10% van de ALS-patiënten, dan wordt de diagnose ALS-FTD gesteld.

De term frontotemporaal geeft aan dat met name  de frontale en temporale hersengebieden, die zich in de  voorste hersenhelft bevinden, bij deze ziekte worden aangetast. Deze gebieden spelen een belangrijke rol bij de regulering  van het gedrag. FTD begint meestal sluipend; heel  geleidelijk gaat een persoon zich anders gedragen dan vroeger.

Symptomen FTD

Er kan sprake zijn van apathie, waarbij iemand minder initiatief neemt, minder behoefte heeft aan sociaal contact en minder emoties toont. Daarnaast kan er sprake zijn van ontremming: iemand kan bijvoorbeeld koopwoede ontwikkelen, veel gaan snoepen en ongepaste opmerkingen maken tegen vreemden. Sommige personen met FTD ontwikkelen een vast dagritueel waar zij zich precies aan willen houden, zoals op een bepaalde tijd opstaan en op een bepaalde plaats koffie drinken. Personen met FTD zijn zichzelf vaak niet bewust van de gedragsverandering. Gaandeweg ontstaan er ook problemen met op woorden komen en wordt men vaak stiller en meer kortaf. Ook kunnen er geheugenproblemen ontstaan. Personen met FTD hebben over het algemeen geen moeite om de weg te vinden. De verschijnselen nemen in de loop van de tijd toe. De ziekteduur varieert tussen de 2 en 20 jaar.

ALS-FTD

Mensen met ALS-FTD kunnen dezelfde symptomen hebben als bij FTD, maar zij hebben daar ook lichamelijke klachten van ALS bij. Bij ALS treedt atrofie op. In de spieren treden fasciculaties op. De eerste klachten kunnen bestaan uit problemen met  het slikken. Ook kan men moeilijker praten en heeft men minder kracht in de armen of benen. Het ziektebeloop is meestal sneller dan bij FTD zonder ALS.

Bron: Keypoint maart 2017 -TIJDSCHRIFT VOOR BEHANDELAARS WERKZAAM IN DE NEUROREVALIDATIE

Meer informatie

Lees ook de huisartsenbrochure van NHG en Spierziekten Nederland over NHG:

Huisartsenbrochure FTD

FTD-ALS – alzheimercentrum.nl

FTDlotgenoten.nl

Dementie handboek. Een beknopte leidraad voor de praktijk. VUmc Alzheimercentrum

Document diagnostiek/ best practice FTD

Dr. Michael van Es
  • neuroloog, UMC Utrecht

Ik doe onderzoek naar de genetica van familiaire en sporadische ALS en de overlap met andere neurodegeneratieve en neuromusculaire ziekten.

Heeft u feedback op dit artikel? Laat het ons weten.