Prion-achtige eiwitten

Gepubliceerd op 11 oktober 2013

Voor het gezond functioneren van cellen in het menselijk lichaam is een normale balans van productie, functie en afbraak van eiwitten nodig, de zogenaamde proteostase. Door verscheidene oorzaken kunnen eiwitten zich vormen tot prionen: verkeerd opgevouwen eiwitten die niet normaal functioneren en niet normaal worden afgebroken. Zij kunnen door klontering de normale processen in de cel verstoren en zo ziekte veroorzaken.
Onlangs is ontdekt dat met ALS geassocieerde genen, zoals bijvoorbeeld hnRNPA1 en hnRNPA2B1, ook regionen bezitten die zouden kunnen leiden tot productie van  prion-achtige eiwitten. Deze worden zogenaamde ‘Prion-like domains’ genoemd. In families waar ALS voorkomt zijn gemuteerde varianten van deze genen gevonden die de schadelijke werking van deze eiwitten vergroten. Dit zou onderdeel kunnen zijn van het mechanisme dat ALS initieert en propageert.

Bij een andere belangrijke ontdekking in het ALS onderzoek is recentelijk bekend geworden dat bovenstaande ook een rol speelt. De mutatie in het C9orf72 gen lijkt ook te leiden tot de productie van schadelijke eitwitten die het natuurlijk evenwicht in de cel verstoren, en op deze manier kunnen bijdragen aan cel-sterfte.

Door gericht te zoeken naar regionen in het menselijk genoom die zouden kunnen leiden tot het vormen van prionen, hebben wetenschappers een nieuwe methode in handen om nieuwe genen te vinden die een rol spelen bij neuro-degeneratieve ziektes zoals ALS.