Wisselwerking tussen ALS-eiwitten TDP43 en Ataxine2 in de zenuwcel

Gepubliceerd op 9 januari 2018

In het project ALS interactome dankzij Stichting ALS Nederland kijken onderzoekers van het ALS Centrum UMC Utrecht naar mogelijkheden voor toekomstige behandeling gericht op ALS-eiwitten. Het gaat met name om de samenwerking tussen ALS-eiwitten. Emma Sudria Lopez is onderzoeker in opleiding (PhD student) bij het UMC Utrecht Hersencentrum (Brain Center Rudolf Magnus). Haar onderzoek richt zich op de invloed van de ALS-eiwitten Ataxine2 en TDP43-eiwit bij het afsterven van de zenuwcellen bij ALS. 

Bij 97% van alle ALS-patiënten zijn afwijkende TDP43-eiwitten te vinden in de motorische zenuwcellen. Een behandeling die hierop in zou kunnen grijpen, zou dus voor veel patiënten een verschil kunnen maken. Het TDP43-eiwit vormt bij ALS klonten in de zenuwcel. Het eiwit doet dus niet meer zijn normale werk, maar is ontspoord. Dit geeft problemen voor de zenuwcel en bij ALS sterft deze zenuwcel uiteindelijk.

TDP43 en Ataxine2

Dat er een wisselwerking is tussen het TDP43-eiwit en het Ataxine2  in de zenuwcel, dat is inmiddels wel duidelijk. Maar hoe werkt deze wisselwerking precies? En hoe kunnen we het Ataxine2-eiwit veranderen om het ziekteproces te vertragen of zelfs te stoppen? Dat zijn vragen waarop Emma het antwoord probeert te vinden. Zij doet daarvoor voornamelijk onderzoek bij muizen. Hiervoor wordt weefsel uit het het brein, ruggenmerg en spieren bestudeerd op de aanwezigheid van afwijkende TDP43 en Ataxine2-eiwitten.

Richtingen voor toekomstige therapieën

Mogelijk bieden in de toekomst gentherapieën gericht op het DNA uitkomst. Of therapieën gericht op het RNA (ASO, antisense oligonucleotide), waarbij een stuk RNA wordt ‘afgeplakt’, waardoor een eiwit niet of anders wordt aangemaakt. Dat zou de aanwezigheid van Ataxine2-eiwitten in de zenuwcel kunnen verlagen, waardoor het ziekteproces mogelijk verbetert.

Emma: “Recent studies in which ATXN2 levels were reduced in the lab show very promising results. This approach opens a new exciting possibility to find novel treatments for ALS. Our research on the interaction between ATXN2 and TDP43 will provide insight which will help the design of therapeutic strategies for ALS”